Konferencja „Krakow Metropolitan Area for Business. Smart City – nowe możliwości dla biznesu” pokazała, że Kraków konsekwentnie buduje silny ekosystem technologiczny i gospodarczy, w którym dane, sztuczna inteligencja, infrastruktura przestrzenna oraz międzynarodowa współpraca tworzą fundament rozwoju na kolejne lata. To wydarzenie było jednocześnie przeglądem najważniejszych miejskich projektów, regionalnych programów wsparcia i przedsiębiorczych historii, które nadają naszemu miastu kierunek „smart & global”.
Jarosław Bułka – Inteligentne miasto oparte na danych
Jarosław Bułka zaprezentował kierunki cyfrowej transformacji Krakowa, podkreślając, że sercem smart city są interoperacyjne systemy, zintegrowane dane i nowoczesna infrastruktura IT. Strategia informatyzacji miasta koncentruje się na trzech filarach: usługach dla mieszkańców, projektach smart city oraz konsolidacji infrastruktury technicznej. Przykładem dojrzałości cyfrowej jest aplikacja mKraków, która staje się wielofunkcyjną bramą do spraw miejskich, ułatwiając komunikację i świadczenie usług.
Kolejnym filarem jest Krakowska Chmura Miejska, wspierająca gromadzenie i analizę danych w ramach powstającego miejskiego „data lake”. Prelegent zwrócił uwagę, że Kraków dysponuje obecnie danymi z ponad 250 systemów i źródeł – od operatorów transportu i telekomunikacji, po sieci mikromobilności i monitoring miejski. Te dane zasilają m.in. dynamiczny model transportowy, który – w przeciwieństwie do tradycyjnych analiz – uwzględnia rzeczywiste ruchy pojazdów, sygnały ITS, informacje od operatorów sieci komórkowych czy analizy wideo.
„Dane to paliwo dzisiejszej gospodarki… Nie można czymś zarządzać, jeśli nie potrafi się tego zmierzyć i monitorować.”
Najbardziej zaawansowanym projektem jest budowa cyfrowego bliźniaka Krakowa, który umożliwia symulacje zmian urbanistycznych, planowanie infrastruktury i analizę predykcyjną. Uzupełnieniem jest planowana jednolita sieć telekomunikacyjna – kręgosłup dla IoT, systemów bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego. Wiele z obecnych wdrożeń miejskich korzysta już ze sztucznej inteligencji, m.in. przy analizie powietrza, monitoringu kąpielisk czy automatyzacji pracy urzędu. Jak podkreślił Bułka: „Smart city to takie miasto, w którym po prostu dobrze się żyje.”
Krzysztof Braś – Małopolska na globalnej mapie biznesu
Krzysztof Braś przedstawił projekt Krakow Metropolitan Area for Business 3 (KMA4Business), którego celem jest umiędzynarodowienie małopolskich firm i budowanie ich pozycji na najważniejszych rynkach świata. Dzięki budżetowi przekraczającemu 12,5 mln zł i współfinansowaniu z Funduszy Europejskich, do 2028 roku, setki przedsiębiorców będą mogły wziąć udział w misjach i targach takich jak: Singapore Tech Week, CES Las Vegas, Semicon Taiwan, Smart City Expo Barcelona, Tokyo Game Show, Computex Taipei, San Francisco TechCrunch, a także wydarzeniach branżowych w Dubaju, Bangkoku czy Hongkongu.
Projekt obejmuje także wsparcie doradcze, szkolenia eksportowe, działania promocyjne i tworzenie platform współpracy. W realizację zaangażowane są cztery instytucje: Kraków Nowa Huta Przyszłości S.A., Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie, Stowarzyszenie Metropolia Krakowska i Towarzystwo Oświatowe Ziemi Chrzanowskiej. Braś podkreślił, że projekt po fazie przygotowań wkracza w etap intensywnej realizacji – a pierwsze rekrutacje ruszą już wkrótce.
„Stawiamy na rozwój eksportu małopolskich MŚP oraz pozyskanie inwestycji dla regionu – projekt obejmuje całą Małopolskę, nie tylko Kraków.”
Marek Kasztelnik – Europa przyspiesza w wyścigu AI
W swoim wystąpieniu Marek Kasztelnik zwrócił uwagę, że Kraków odgrywa kluczową rolę w europejskich projektach sztucznej inteligencji. To tutaj działają trzy superkomputery z listy TOP500 – Helios, Athena i Ares – a także powstaje GAIA AI Factory, jedna z najważniejszych inicjatyw AI w UE. Fabryka AI ma dostarczać potężne zasoby obliczeniowe, gotowe usługi chmurowe oraz kompetencje ekspertów, wspierając rozwój modeli językowych, rozwiązań medycznych i technologii kosmicznych.
Fabryki sztucznej inteligencji to nie jest tylko maszyna – to cała fabryka, cała linia produkcyjna: kompetencje, zbiory danych, usługi i wdrożenia w organizacjach.
Cyfronet realizuje dziś 27 dużych projektów badawczo‑rozwojowych, w tym prace nad polskimi modelami językowymi PLLuM i Bielik, digitalizację zbiorów kulturowych oraz narzędzia wideokonferencyjne bez barier językowych. Kasztelnik podkreślił, że Europa – choć spóźniona względem USA i Chin – buduje przewagę opartą na odpowiedzialnym, bezpiecznym i transparentnym wykorzystaniu AI. Dodał także, że polscy przedsiębiorcy mają dostęp do wyjątkowych możliwości: zasobów EuroHPC, konkursów grantowych, fabryk AI w Polsce oraz programów umożliwiających otrzymanie nawet 200 tys. euro na wdrożenia AI.
Tomasz Lubowiecki – Nowa Huta Przyszłości jako zrównoważony HUB przemysłowo‑logistyczny
Tomasz Lubowiecki zaprezentował jeden z najbardziej ambitnych projektów inwestycyjnych w Krakowie: powstający w Nowej Hucie HUB produkcyjno‑logistyczny, który ma przywrócić do życia zdegradowane tereny pohutnicze i stworzyć przestrzeń dla nowoczesnego, energooszczędnego przemysłu. Firma 7R – działająca w Polsce, Czechach i od tego roku także w Berlinie – zrealizowała już ponad 2 mln m² powierzchni magazynowo‑produkcyjnej i konsekwentnie rozwija standardy zrównoważonego budownictwa.
Zrównoważony rozwój w budownictwie to podejście do projektowania, budowy i użytkowania budynków tak aby minimalizować negatywny wpływ na środowisko, a jednocześnie zapewnić komfort, zdrowie i opłacalność dla ludzi.
Nowe obiekty powstają w oparciu o najlepsze praktyki ESG (ang. Environmental, Social, Governance): zaawansowane systemy odzysku ciepła, fotowoltaikę, pompy ciepła, szczelność energetyczną przegród, zieloną infrastrukturę i przestrzenie przyjazne pracownikom. Efektem jest redukcja emisji CO₂ nawet o 80% oraz znacznie niższe koszty operacyjne najemców. Lubowiecki podkreślił, że projekt w Nowej Hucie nie tylko odpowiada na zmiany globalnych łańcuchów dostaw, ale również w pełni wpisuje się w cele Smart City i politykę rozwoju Krakowa.
Panel dyskusyjny: Smart City jako przestrzeń współpracy, skalowania i realnych rozwiązań
Panel otworzył red. Zbigniew Bartuś, podkreślając, że choć w pierwszej części konferencji mówiono o wizjach, teraz przyszedł czas na rozmowę o tym, jak te wizje realnie wdrażać w miejskich usługach, infrastrukturze, przestrzeni publicznej i biznesie. Punktem wyjścia było pytanie: jak technologie tworzone w Krakowie mogą realnie poprawiać jakość życia mieszkańców, nie tylko w budynkach, ale w skali całego miasta?
Piotr Hołubowicz: mobilność jako fundament smart city
Piotr Hołubowicz (SEEDiA.city)zwrócił uwagę, jak bardzo ewoluował kierunek jego firmy: od pierwszych ławek solarnych po kompleksowe rozwiązania na rzecz miast 15‑minutowych, w których najważniejsza jest wygodna, szybka, niezmotoryzowana mobilność. Podkreślał, że choć miasto często wie, jakie ma problemy (korki, parkowanie, transport), nie zawsze wie jak je rozwiązać. Dlatego tak duże znaczenie ma dostarczanie narzędzi pomiarowych: kamer z AI, monitoringu mikromobilności czy infrastruktury solarnej. Jego kluczowe przesłanie było proste: transport krytyczny nie zaczyna się od autobusów, tylko od doświadczenia użytkownika. Jeśli mobilność alternatywna ma działać, musi być atrakcyjna, a nie tylko dostępna.
Hołubowicz zwrócił uwagę także na kwestie operacyjne: systemy SEEDiA działają w 95% na energii słonecznej, dzięki czemu nie wymagają rozciągania kabli, przyłączy czy prac ziemnych, co znacząco przyspiesza inwestycje w mieście. Wskazał również, że miasta potrzebują „dowodów” – danych pozwalających ocenić, czy infrastruktura działa. Dlatego firma tworzy narzędzia, które pozwalają mierzyć efekty inwestycji, a nie tylko je realizować.
Artiom Komardin: bezpieczeństwo budynków jako nowy wymiar smart city
Artiom Komardin (SENSE Smart Roofs) rozpoczął od przypomnienia, że idea monitorowania dachów narodziła się po katastrofie hali MTK w Katowicach, ale dziś problem zagrożeń jest znacznie szerszy. Oprócz śniegu pojawiają się nawalne deszcze, które potrafią w ciągu kilku minut doprowadzić do przeciążenia konstrukcji. Sense Monitoring tworzy systemy umożliwiające bieżącą ocenę ryzyka, reagowanie w czasie rzeczywistym i podejmowanie decyzji, których ludzki operator nie byłby w stanie podjąć wystarczająco szybko.
Komardin zwrócił uwagę, że biznes i infrastruktura publiczna stają się coraz bardziej wrażliwe na zjawiska klimatyczne, a jednocześnie rośnie świadomość zagrożeń i… akceptacja technologii. „Kiedyś baliśmy się chmury – dziś wiemy, że to bezpieczniejsze niż serwer w piwnicy.”
Wskazał też, że rozwój firmy jest napędzany przez realne potrzeby, a nie jedynie innowacyjność dla innowacyjności: rosnącą liczbę obiektów logistycznych, fotowoltaikę na dachach, bezpieczeństwo w centrach handlowych i szkołach. Dzięki temu Sense Monitoring działa już w ponad 12 krajach, choć zaczynało od jednego typu czujnika monitorującego ugięcia konstrukcji.
Tomasz Kasprzycki: elektromobilność jako globalny język miast
Tomasz Kasprzycki (Saascharge) mówił o elektromobilności z perspektywy globalnego trendu. Podkreślił, że choć w Polsce udział EV może wydawać się niszowy, w skali świata kierunek jest już przesądzony. Saascharge buduje oprogramowanie, które pozwala praktycznie każdej organizacji stać się operatorem ładowania – od hoteli i restauracji, przez spółdzielnie, po dostawców internetu.
Kluczowe było podkreślenie indywidualizacji: każdy rynek ma inne przepisy, inne modele rozliczeń i inne potrzeby. Dlatego oprogramowanie musi być elastyczne, a nie uniwersalne. Kasprzycki przywołał przykłady integracji – np. rozliczania ładowania w jednym rachunku z energią w mieszkaniu czy obsługi całego miasta jedną kartą lub aplikacją.
Małgorzata Chmielewska: rola KPT jako „łącznika”
Małgorzata Chmielewska (Krakowski Park Technologiczny | Krakow Technology Park) podkreśliła, że miasto i region mają przewagę nie w tym, że „robią technologię”, ale w tym, że łączą firmy, uczelnie i instytucje w procesie rozwoju nowych rozwiązań. KPT pomaga startupom testować prototypy w środowisku przemysłowym, budować mapy transformacji cyfrowej oraz szukać realnych partnerstw, które umożliwiają skalowanie biznesu.
Chmielewska przypomniała, że nawet firmy panelistów zdobyły pierwsze pilotaże i klientów właśnie dzięki KPT. Przestrzeń dla testów, programy akceleracyjne, partnerstwa przemysłowe i strefa ekonomiczna sprawiają, że Kraków jest miejscem, w którym firmy rosną szybciej niż gdziekolwiek indziej w Polsce.
Jacek Bielawski: przestrzeń jako warunek rozwoju
Jacek Bielawski Kraków Nowa Huta Przyszłości S.A. zwrócił uwagę na aspekt, który często umyka w dyskusji o smart city – miejsce, w którym firmy mogą rosnąć. Kraków przez lata nie miał przestrzeni dla dużych projektów przemysłowych; dziś Nowa Huta Przyszłości oferuje 900 ha terenów inwestycyjnych, które mają stać się największą strefą przemysłowo‑technologiczną w regionie.
Bielawski podkreślił, że to właśnie dostępność terenów, połączona z kompetencjami firm i uczelni, tworzy pełny ekosystem, który umożliwia nie tylko rozwój startupów, ale także produkcję, logistykę i działalność R&D – czyli wszystko, czego potrzeba do globalnej ekspansji.
Wspólne wnioski z dyskusji
Panel pokazał, że:
- Kraków ma kompletny ekosystem: technologie, instytucje, przestrzeń i ambicje.
- Smart city = realne rozwiązania, oparte na danych i potrzebach użytkowników, a nie wizje na slajdach.
- Wzrost przedsiębiorstw wymaga wsparcia: testów, partnerstw, infrastruktury, dostępu do rynków zagranicznych.
- Smart city to nie tylko software – to bezpieczeństwo, mobilność, energia, budynki, relacje społeczne.
- Wszyscy paneliści, mimo że działają w różnych branżach, mówią jednym głosem o konieczności współpracy i wymiany danych.
Przemysław Kutnyj – Smart City / Smart Mind
W „dobrej mowie” zamykającej konferencję Przemysław Kutnyj zaproponował proste, ale nośne ramy myślenia o inteligentnym mieście: magia, wygoda i wpływ. To trzy obszary, które – jego zdaniem – decydują o tym, jak nam się w mieście żyje i czy chcemy się w nie angażować.
Magia to nie wyłącznie „pocztówkowy” efekt architektury, ale genius loci – żywa relacja między przestrzenią a człowiekiem. Kiedy człowiek znika z przestrzeni, dopiero widać, jak kluczową pełni w niej rolę. Puste ulice pandemii pokazały, że miejska energia rodzi się z obecności i relacji. Właśnie to połączenie tworzy klimat, do którego się wraca i o którym z emocją mówi się światu. „Połączenie architektury i człowieka jest kluczowe dla miejskiej magii… Gdy nie ma człowieka, widać, jak bardzo jest ważny.”
Wygoda zaczyna się od rzeczy podstawowych: bezpieczeństwa, mobilności, dostępu do wody i usług, a dobrze zaprojektowane technologie potrafią radykalnie podnieść ich jakość. Przykłady? Zatłoczenie wagonów na ekranach peronów w metrze w Hongkongu i jedna karta płatniczo‑transportowa Octopus, która „po cichu” usprawnia codzienne decyzje mieszkańca, albo sensory w mieście, które uruchamiają podlewanie trawy, gdy jest zbyt sucha, i „słuchają” sygnału karetki, by natychmiast przełączyć światła. To właśnie te „małe, sprytne” interwencje budują realne poczucie komfortu i sprawczości użytkownika.
Wpływ oznacza, że mieszkańcy mają realną możliwość zabierania głosu i współdecydowania. Przemysław przypomniał, że gdy ludzie biorą odpowiedzialność za swoją przestrzeń, rodzi się zaangażowanie, a z niego sprawczość – czyli to, co wprost przekłada się na jakość życia i lokalną dumę. Dlatego w inteligentnym mieście technologia powinna wspierać partycypację zamiast ją zastępować. „Technologia jest dobra, jeśli nie przeszkadza – jeśli sprawia, że jest jak najłatwiej być uczciwym, inteligentnym i… szczęśliwym.”
W szerszym planie wystąpienie odwoływało się do zjawiska nieustannej urbanizacji (ponad 200 tys. ludzi dziennie przenosi się do miast), co wzmacnia wagę mądrych, prostych rozwiązań – od integracji danych i usług po projektowanie cienia, wody i zieleni, które zmniejszają zużycie energii i poprawiają mikroklimat ulic. Sens „smart” nie leży w samych gadżetach, ale w tym, by ułatwiać dobre, codzienne wybory i podtrzymywać miejski „magnes” – klimat miejsca, do którego mieszkańcy chcą należeć.
Podsumowanie
Konferencja pokazała, że Kraków jest dziś miastem łączącym zaawansowanie technologiczne, silny sektor naukowy, dynamiczny biznes oraz ambitne inwestycje przestrzenne, a także rosnącą obecność na globalnych rynkach. Ta wyjątkowa synergia sprzyja tworzeniu innowacyjnego ekosystemu, który przyciąga inwestorów, wspiera rozwój talentów i wzmacnia współpracę między uczelniami, firmami oraz administracją publiczną. W efekcie Kraków umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej obiecujących ośrodków smart city i innowacji w Europie, wyznaczając kierunki rozwoju dla innych miast regionu.
Konferencja jest realizowana w ramach projektu „Krakow Metropolitan Area for Business 3 (KMA4Business)”, który współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027.
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
